“HỌC TẬP SUỐT ĐỜI” ĐỂ NÂNG CAO CHỈ SỐ HẠNH PHÚC CỦA NHÂN DÂN - VAI TRÒ CỦA KHUYẾN HỌC

• Thứ sáu - 22/05/2026 16:23
• |In ra
• |Đóng cửa sổ này

GS.TS.Nguyễn Thị Doan - Nguyên Uỷ viên Trung ương Đảng,
Nguyên Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam phát biểu
khai mạc Hội thảo: “Học tập suốt đời để nâng cao chỉ số hạnh phúc của nhân dân,
trách nhiệm của các Ban, Bộ, Ngành, các tổ chức và Hội Khuyến học Việt Nam”
diễn ra sáng 22/5 tại Hội Khuyến học Việt Nam

     GS.TS.Nguyễn Thị Doan - Chủ tịch Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam cho biết: Hội thảo “Học tập suốt đời để nâng cao chỉ số hạnh phúc của nhân dân, trách nhiệm của các Ban, Bộ, Ngành, các tổ chức và Hội Khuyến học Việt Nam” được tổ chức ngay sau khi Đại hội XIV của Đảng thành công tốt đẹp. 
     Xuyên suốt nội dung những trang văn kiện của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là: Việc nâng cao đời sống và hạnh phúc của nhân dân là trung tâm của chiến lược phát triển và "chỉ số hạnh phúc của nhân dân là thước đo quan trọng nhất trong phát triển kinh tế - xã hội".
     Trong nhiều bài phát biểu của mình, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: "Hiệu quả hoạt động của bộ máy và đội ngũ cán bộ phải được thể hiện bằng mức độ hài lòng thực chất của người dân".
     Đảng ta đang phát triển lịch sử trong bối cảnh cách mạng 4.0 để thực hiện ước mơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người trả lời các nhà báo nước ngoài vào tháng 1 năm 1946, sau cuộc Tổng Tuyển cử đầu tiên của nước ta. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: "Tôi chỉ có 1 sự ham muốn, ham muốn tột bậc là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành".
     Câu nói vô cùng thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, thể hiện trọn vẹn lý tưởng sống và phụng sự đất nước, phục vụ nhân dân theo suốt cuộc đời của Bác đang được Đảng ta thực hiện. Đảng ta đã và đang kế thừa và phát triển tư tưởng của Bác về độc lập, tự do, hạnh phúc; đang chuyển từ "cơm ăn áo mặc" (một ước mơ đáp ứng những nhu cầu cơ bản nhất của con người tự do) đến "chỉ số hạnh phúc" được đưa vào văn kiện Đại hội XIV sau 40 năm đổi mới đất nước, đặt mục tiêu đưa Việt Nam lọt vào nhóm 40 quốc gia có chỉ số hạnh phúc cao nhất thế giới (giai đoạn 2026-2030).
     Việc Đảng ta lấy sự hài lòng và hạnh phúc của nhân dân làm thước đo quan trọng nhất cho phát triển kinh tế - xã hội chính là sự cụ thể hóa sinh động nhất lời dạy của Bác ở giai đoạn mới, khi đất nước đang ở tầm cao mới nhưng bản chất không hề thay đổi. Mục đích cao nhất xuyên suốt trong quá trình cách mạng của Đảng ta là "Phục vụ nhân dân", là nhiệm vụ mà lịch sử, và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã giao lại cho chúng ta, cho muôn đời các thế hệ cách mạng Việt Nam.
     Để thực hiện được mục tiêu đó thì "Tri thức và sự hiểu biết do học mà có của đội ngũ được giao nhiệm vụ phụng sự nhân dân là quan trọng nhất". Đây chính là nguồn năng lượng cốt lõi để thực hiện nhiệm vụ được giao. Lòng yêu nước, tâm huyết muốn đem lại hạnh phúc cho dân là điều kiện cần nhưng tri thức, sự hiểu biết và năng lực hành động mới là điều kiện đủ để biến ước mơ của Bác Hồ và mục tiêu của Đại hội XIV thành hiện thực.
     Nhằm thực hiện các yêu cầu đó, Thường trực Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam tổ chức Hội thảo với Chủ đề: "Học tập suốt đời để nâng cao chỉ số hạnh phúc của nhân dân, trách nhiệm của các Ban, Bộ, ngành, các tổ chức và Hội khuyến học Việt Nam", nhằm góp phần đưa tri thức và sự hiểu biết lên một nấc thang cao hơn nữa nhằm "phụng sự" nhân dân tốt hơn trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh hiện nay.
     Hội thảo đã nhận được 54 bài viết trong đó: Các Trường Đại học, Trung học phổ thông, Trung học cơ sở là 11 bài của các Nhà khoa học, các thầy cô giáo; 11 bài từ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Bộ Công an, Hội Kinh tế Môi trường, Hội Người Cao tuổi... và 32 bài của Hội Khuyến học các cấp. Các bài viết đều đi từ lý luận về “Học tập suốt đời”, từ lời dạy của Bác đến chủ trương của Đảng về “Học tập suốt đời” và nâng cao hạnh phúc nhân dân và mối liên hệ giữa “Học tập suốt đời” và “Chỉ số hạnh phúc của nhân dân”. 
     Các tác giả đều có chung khẳng định: Học tập suốt đời để hạnh phúc
     - Đảng ta đã, đang triển khai quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thực hiện mục tiêu cốt lõi của cách mạng Việt Nam là nâng cao hạnh phúc nhân dân.
     - Học tập suốt đời không còn là một lựa chọn cá nhân mà đã trở thành mục đích tự thân, là quy luật, là chìa khóa của sự phát triển và là yêu cầu tất yếu của thời đại.
     - Nâng cao năng lực học tập, học tập suốt đời chính là con đường ngắn nhất để nâng cao chỉ số hạnh phúc của nhân dân và của mỗi người.
     - Học tập suốt đời là sợi dây xuyên suốt của chỉ số hạnh phúc.
     Về mối quan hệ biện chứng giữa “Học tập suốt đời” và “Hạnh phúc nhân dân”. Từ sự phân tích các chỉ số hạnh phúc và vai trò của học tập suốt đời đối với việc nâng cao chỉ số hạnh phúc, các tác giả đều khẳng định “Học tập suốt đời” trước tiên giúp mỗi cá nhân hiểu mình, biết rõ mục tiêu cần đạt được, biết rõ năng lực để không ngừng học tập, học tập suốt đời, chuyển từ học vì mình sang học để cống hiến. Khi thấy mình có ích, con người sẽ thấy hạnh phúc hơn.
     Hầu hết các bài cho rằng Học để hoàn thiện tri thức, kỹ năng, nhân cách và khả năng thích ứng với biến đổi nhanh chóng của xã hội. Điều đó sẽ giúp bản thân thấy hạnh phúc, sẽ phục vụ nhân dân tốt hơn.
     “Học tập suốt đời” để hiểu nhân dân: Một số tác giả khẳng định Người lãnh đạo có tri thức là người biết lắng nghe bằng sự thấu cảm, biết chuyển hóa tâm tư của người dân thành chính sách.
     Học để hiểu thời cuộc, để thích nghi với sự thay đổi, để chung sống và khẳng định giá trị bản thân. Đây là nền tảng cốt yếu về sự hài lòng và hạnh phúc.
     Học để có đủ tri thức để đổi mới, sáng tạo trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, để tự tin, để không bị bỏ lại phía sau.
     Mọi người cần nhận biết sâu sắc quyền được học tập suốt đời là hạnh phúc lớn để tận dụng mọi điều kiện học tập suốt đời.
     Như vậy, học tập suốt đời và hạnh phúc của nhân dân là mối quan hệ cốt lõi của sự phát triển bền vững của đất nước, là nguyên nhân - kết quả. Bởi vì Hạnh phúc từ sự tự chủ và năng lực, hạnh phúc về kinh tế và an sinh, hạnh phúc trong đời sống tinh thần. 
     Ngược lại hạnh phúc tạo ra động lực nội tại, hạnh phúc thúc đẩy sự cống hiến. Vì vậy, muốn nâng cao chỉ số hạnh phúc của nhân dân, trước hết phải nâng cao dân trí và năng lực tự học của xã hội.
     Nhiều tác giả đã chỉ ra các điểm nghẽn lớn trong học tập hiện nay và đề nghị có giải pháp để giải quyết các điểm nghẽn
     - Về nhận thức: Cần phá vỡ tư duy Học vì thành tích, sính bằng cấp. Học tập là một hành trình tự thân để đạt được các kết quả nêu trên.
     - Về công cụ: Cần đẩy mạnh chuyển đổi số và tài nguyên giáo dục mở.
     - Về phương pháp: Học từ thực tiễn và lấy lý thuyết soi vào thực tiễn (phương pháp tình huống, học qua cộng đồng.
     - Về thể chế: Cần có luật Học tập suốt đời.
     - Vai trò của gia đình, của người cao tuổi trong việc nâng cao chỉ số hạnh phúc nhân dân.
     - Môi trường học tập: Trách nhiệm của cả hệ thống chính trị phải tạo môi trường học tập cởi mở, không áp lực thành tích. Đầu tư nền tảng số, phát triển văn hóa đọc, thư viện, tạo mọi điều kiện để cán bộ có điều kiện học tập thuận lợi. Nếu cán bộ không thấy "hài lòng và thông suốt họ sẽ dễ đưa ra quyết định cảm tính, gây áp lực lại cho nhân dân".
     - Cá nhân mỗi người phải nghiêm túc xây dựng kế hoạch tự học: Học chủ động, cần gì học nấy bằng mọi phương pháp.
     Giải quyết được các điểm nghẽn bằng hệ thống các giải pháp mà các tác giả đưa ra chúng ta sẽ biến học tập suốt đời từ sự hô hào thành động cơ mạnh mẽ tạo ra hạnh phúc cho nhân dân. Khi đó dòng chảy tri thức sẽ thông suốt, năng suất lao động và chỉ số hạnh phúc của đất nước chắc chắn sẽ thay đổi vượt bậc.
     Riêng đối với 32 bài viết của các tác giả thuộc Hội Khuyến học các cấp, các tác giả có cách tiếp cận từ bài học thực tế qua quá trình thực hiện các mô hình học tập, giúp bồi đắp tri thức và nâng cao hạnh phúc của gia đình, dòng họ, cộng đồng... từ chỉ số hài lòng của nhân dân thông qua điều tra xã hội học do Hội thực hiện về nguyên nhân do học tập mà gia đình hạnh phúc hơn, thu nhập nâng cao hơn, cộng đồng gắn kết hơn, con người thấy an tâm hơn, sức khỏe tốt hơn, tự tin hơn mà đã đề ra nhiều giải pháp hữu hiệu để nâng cao chỉ số hạnh phúc của nhân dân trong thời gian tới nhằm triển khai Nghị quyết XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời và lời dạy của Bác về "Học không bao giờ cùng". 
     Qua 54 bài viết các tác giả đề nghị 9 giải pháp
     1. Quốc hội cần sớm ban hành Luật “Học tập suốt đời”.
     2. Chính phủ cần hoàn thiện hệ thống pháp lý, thông thoáng, thống nhất, có chính sách khuyến khích học tập suốt đời.
     3. Cần xây dựng hệ tiêu chí quốc gia về "Chỉ số hạnh phúc của nhân dân".
     4. Cần xây dựng tiêu chí đánh giá hiệu quả của học tập, học tập suốt đời và khuyến khích sự học trong nhân dân.
     5. Các ban, bộ, ngành, địa phương cần tạo môi trường để người dân có điều kiện học tập, học tập suốt đời.
     6. Để nâng cao chỉ số hạnh phúc của nhân dân cần tập trung đẩy mạnh học tập suốt đời trên nền tảng số gắn với khuyến học xanh, khuyến học số và trách nhiệm của Hội Khuyến học các cấp.
     7. Chuyển đổi số mạnh mẽ trong hệ thống, thực hiện thành công phong trào "Bình dân học vụ số".
     8. Hội Khuyến học Việt Nam cần sửa 5 bộ tiêu chí của 5 mô hình học tập, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo thúc đẩy sự phát triển các Trung tâm học tập cộng đồng.
     9. Mỗi người dân cần chủ động trong việc xây dựng kế hoạch học, đọc, tự học của bản thân trên nền tảng số.
     Từ những nội dung cơ bản mà các tác giả đã đề cập trong bài viết của mình, Hội thảo tập trung làm rõ các vấn đề:
     1. Phân tích sâu sắc hơn mối quan hệ giữa học tập suốt đời với việc nâng cao chỉ số hạnh phúc của nhân dân - Bài học từ thực tiễn.
     2. Những điểm nghẽn thực tế ảnh hưởng đến việc học, học tập suốt đời và sự hài lòng của nhân dân chưa được nâng lên (thủ tục hành chính, thái độ phục vụ, hệ thống pháp luật...).
     3. Những giải pháp để thúc đẩy "Học tập suốt đời" nhằm nâng cao hạnh phúc của nhân dân.

Nguồn tin: Công dân&Khuyến học