KHƠI MỞ CHÂN TRỜI TRI THỨC MỚI

Trong giai đoạn mới phát triển đất nước, yêu cầu phát triển con người và đào tạo nguồn nhân lực đặt ra rất quan trọng, cấp bách.
Đảng, Nhà nước ta xác định nhiệm vụ then chốt là đột phá phát triển
giáo dục và đào tạo góp phần xây dựng thế hệ con người Việt Nam
mới có lòng yêu nước và tự hào dân tộc
     Vì vậy, trách nhiệm, danh dự và sứ mệnh khơi mở chân trời tri thức mới là trọng trách vinh quang nhằm xây dựng thế hệ con người Việt Nam mới có lòng yêu nước và tự hào dân tộc, đủ bản lĩnh, trí tuệ, năng lực, trình độ, sức khỏe để đáp ứng yêu cầu trong thời đại mới.
     1. Trong bài phát biểu tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội (16/5/1906-16/5/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, vào sáng 16/5/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: “Đất nước ta có truyền thống ngàn năm văn hiến, luôn coi trọng hiền tài là “nguyên khí của quốc gia”, là nền tảng quyết định thịnh suy của đất nước. Tư tưởng ấy được khắc ghi trên bia đá Văn Miếu - Quốc Tử Giám - Trường Đại học đầu tiên của Việt Nam và được tiếp nối trong không gian phát triển của Đại học Quốc gia Hà Nội. Trong hành trình phát triển của mỗi quốc gia, con người luôn là yếu tố quyết định. Và người hiền tài là gốc rễ, là sức sống, là nền tảng quyết định sự hưng thịnh hay suy vong của một quốc gia. Lịch sử dân tộc ta là minh chứng sống động, khẳng định việc coi trọng hiền tài là “nguyên khí của quốc gia”. Còn nhớ, cách đây gần 81 năm, ngay sau Cách mạng Tháng Tám thành công (ngày 19/8/1045), Nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra đời (ngày 2/9/1945), nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chủ trương xây dựng nền giáo dục mới, trước hết là xóa nạn mù chữ cho người dân. Ngay sau đó, chương trình “Bình dân học vụ” đã trở thành một phong trào quần chúng rộng rãi, trên tinh thần: Người biết bảo cho người chưa biết, người biết nhiều bảo cho người biết ít. Nhiệm vụ chống “giặc dốt” đã nhanh chóng thấm sâu vào tâm trí mọi người dân, làm thức dậy lòng tự tôn dân tộc, trở thành “mặt trận mở đầu” để nâng cao dân trí, khơi thông nguồn lực con người cho công cuộc kháng chiến, kiến quốc của dân tộc.
     Đất nước đi qua “mưa bom, bão đạn” trong những năm tháng khói lửa chiến tranh và bước vào thời kỳ kiến thiết, nền giáo dục cách mạng được Đảng và Bác Hồ đặt nền móng luôn ở tuyến đầu trong giáo dục nhân dân tinh thần yêu nước, truyền thống đoàn kết dân tộc, ý chí phấn đấu vươn lên xây dựng và phát triển của quốc gia, dân tộc. Từ buổi sơ khai “Bình dân học vụ” cho đến hôm nay, hệ thống giáo dục quốc dân nước ta đã trưởng thành, thực hiện tốt sứ mệnh “trồng người” cho sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước. Đặc biệt, sau 40 năm đổi mới đất nước, ngành Giáo dục và Đào tạo đã không ngừng mở rộng mạng lưới, nâng cao chất lượng, từng bước hội nhập quốc tế, qua đó đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước phát triển trong giai đoạn mới.
     2. Trong quá trình phát triển đất nước, Đảng và Nhà nước ta luôn coi giáo dục và đào tạo, cùng với khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là động lực then chốt quyết định tương lai dân tộc. Nhiều chủ trương, chính sách lớn đã được ban hành, thúc đẩy giáo dục và đào tạo đổi mới, phát triển mạnh mẽ, đạt được những kết quả quan trọng. Việt Nam thuộc nhóm 21 quốc gia sớm đạt mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc đến năm 2030 về giáo dục chất lượng.
     Đất nước ta đang đứng trước vận hội lịch sử để phát triển bứt phá. Vì vậy, yêu cầu xây dựng con người và nguồn nhân lực đặt ra rất quan trọng và cấp bách. Nhiệm vụ then chốt là phải đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, góp phần xây dựng thế hệ con người Việt Nam mới có lòng yêu nước và tự hào dân tộc, đủ bản lĩnh, trí tuệ, năng lực, trình độ, sức khỏe để đáp ứng yêu cầu xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn phát triển mới.
     Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã xác định một trong những quan điểm trọng yếu là: “Phát huy truyền thống hiếu học của dân tộc, xây dựng xã hội học tập, khơi dậy mạnh mẽ các phong trào thi đua trong nhân dân và trong toàn xã hội về học tập, tự học tập, học tập không ngừng, học tập suốt đời vì sự nghiệp phát triển nhanh và bền vững của đất nước, vì tương lai của dân tộc”. Phát triển giáo dục và đào tạo là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Hơn bao giờ hết, chúng ta phải coi đầu tư cho giáo dục chính là đầu tư cho tương lai, cho sự phát triển bền vững và hùng cường của đất nước.
     Trong bài phát biểu tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra 7 nhiệm vụ cần thực hiện trong thời gian tới. Phải khẳng định, đây là hệ thống các nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, không chỉ dành riêng Đại học Quốc gia Hà Nội, mà các Trường Đại học và Ngành Giáo dục và Đào tạo nói chung có thể soi chiếu vào từng nhiệm vụ để có hành động, chung tay cùng cả nước hiện thực hóa khát vọng phát triển cao trong nhiều thập kỷ tới nhằm đưa đất nước vươn lên nhóm quốc gia phát triển tiên tiến vào năm 2045.
     Trong 7 nhiệm vụ quan trọng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ nhiệm vụ đầu tiên, đó là “Đại học Quốc gia Hà Nội phải luôn tự soi mình trong trách nhiệm quốc gia và trong khát vọng vươn lên của dân tộc. Hai chữ “quốc gia” là lời nhắc nhở thiêng liêng về trách nhiệm, danh dự và sứ mệnh phụng sự đất nước. Đó phải là nơi hội tụ những bộ óc ưu tú, khơi mở chân trời tri thức mới, góp phần giải đáp các vấn đề lớn của phát triển, đào tạo những con người có năng lực dẫn dắt và hun đúc bản lĩnh trí tuệ Việt Nam trong thời đại mới”.
     “Nơi hội tụ những bộ óc ưu tú, khơi mở chân trời tri thức mới” đó chính là hiền tài có thể đóng góp cho đất nước phát triển hưng thịnh. Bởi trong kỷ nguyên mới hôm nay, vận mệnh quốc gia, dân tộc đang có đóng góp rất lớn của tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực. Nhiệm vụ khơi mở chân trời tri thức mới chính là góp phần phát triển quốc gia hưng thịnh.
     Một trong những nhiệm vụ rất đáng chú ý cũng được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắc đến là “Đại học Quốc gia Hà Nội phải vươn lên thành một đại học tinh hoa hiện đại, đa ngành, đa lĩnh vực, vận hành theo mô hình đại học đổi mới sáng tạo và có năng lực dẫn dắt quốc gia. “Tinh hoa” phải được đo bằng chất lượng học thuật, năng lực tạo tri thức mới, đào tạo nhân tài, phát triển công nghệ chiến lược, đóng góp thực chất cho đất nước và uy tín được thừa nhận trên trường quốc tế”. Bên cạnh đó, đất nước đang phát triển trong kỷ nguyên số, vì vậy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, “Đại học Quốc gia Hà Nội phải là nơi dám đi trước, dám thử nghiệm và mở đường cho những mô hình mới về giáo dục, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Qua đó cung cấp cơ sở thực tiễn để Đảng, Nhà nước tiếp tục hoàn thiện các chính sách phát triển trong kỷ nguyên mới”.
     Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đề cập các nhiệm vụ đối với Đại học Quốc gia Hà Nội, như: Tập trung giải quyết những bài toán lớn của quốc gia, nhất là công nghệ chiến lược, công nghệ lõi, công nghệ nguồn và các sản phẩm công nghệ mang thương hiệu Việt Nam; trở thành trung tâm kết nối tri thức với phát triển, gắn chặt hơn nữa nhà trường với Nhà nước, doanh nghiệp, địa phương và xã hội; là địa chỉ tiêu biểu của ngoại giao học thuật Việt Nam; tổ chức thật tốt việc giáo dục chính trị - tư tưởng sâu rộng trong toàn thể cán bộ và sinh viên về truyền thống đáng tự hào, về vai trò, trách nhiệm và sứ mệnh của người trí thức trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước. Trong bối cảnh thế giới có những thay đổi sâu sắc, toàn diện, đặc biệt công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang tái định hình nền giáo dục và đào tạo, vì vậy mỗi Nhà trường cần nhận thức đầy đủ, xác định tầm nhìn và chiến lược phát triển mới phù hợp bối cảnh mới. Làm sao để mỗi môi trường giáo dục đều là nơi “khơi mở chân trời tri thức mới, góp phần giải đáp các vấn đề lớn của phát triển, đào tạo những con người có năng lực dẫn dắt và hun đúc bản lĩnh trí tuệ Việt Nam trong thời đại mới”.
     Trong bối cảnh toàn cầu hóa, kinh tế tri thức, khoa học công nghệ và chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, giáo dục và đào tạo càng phải giữ vững vị trí quốc sách hàng đầu, trở thành động lực then chốt để phát triển đất nước. Vì vậy, hệ thống các nhiệm vụ được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề cập chính là hướng đến xây dựng một nền giáo dục Việt Nam hiện đại, nhân văn, hội nhập, góp phần làm rạng danh dân tộc, đưa đất nước sánh vai các cường quốc năm châu.
Nguồn tin: Chí Kiên