SÔI NỔI CÁC HOẠT ĐỘNG 950 NĂM QUỐC TỬ GIÁM: LAN TỎA TRUYỀN THỐNG HIẾU HỌC TỚI THẾ HỆ TRẺ

Kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám (1076-2026), nhiều hoạt động văn hóa, giáo dục được tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám và các địa phương, góp phần đưa những giá trị của nền Quốc học Việt Nam đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Thông qua những trải nghiệm tương tác, trang bày truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, trọng dụng hiền tài được kết nối với khát vọng học tập, sáng tạo và cống hiến của thế hệ hôm nay.
Nhiều hoạt động kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám đang được tổ chức,
góp phần lan toả truyền thống hiếu học tới thế hệ trẻ.
     Đưa di sản Quốc học đến gần hơn với thế hệ trẻ
     Từ ngày 5 đến 12-11, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, hai hoạt động “Hành trình Quốc học - Dấu ấn tri thức” và “Gặp gỡ hiền tài” đã thu hút đông đảo khách tham quan đến tìm hiểu, trải nghiệm. Đây là những hoạt động đầu tiên trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam (1076-2026), được xây dựng từ cảm hứng về hành trình học tập, rèn luyện của các Giám sinh xưa cùng truyền thống tôn vinh hiền tài của dân tộc.
     Điểm đáng chú ý của hai hoạt động là cách tiếp cận di sản theo hướng gần gũi, sinh động, kết hợp giữa khám phá tri thức, tương tác trực tiếp và trải nghiệm không gian văn hóa truyền thống. Trong đó, “Hành trình Quốc học - Dấu ấn tri thức” mang đến trải nghiệm khám phá lịch sử, văn hóa và những giá trị tiêu biểu của nền Quốc học Việt Nam thông qua hình thức Passport tương tác. Mỗi người tham gia được trao một cuốn hộ chiếu và lần lượt thực hiện nhiệm vụ tại ba trạm trải nghiệm, tạo thành hành trình từ tìm hiểu cội nguồn đạo học.

Nhiều bạn trẻ hào hứng tham gia trải nghiệm chương trình "Gặp gỡ hiền tài"
     Hành trình bắt đầu tại trạm “Khởi nguồn Đạo học”. Tại đây, du khách khám phá lịch sử Quốc Tử Giám, truyền thống giáo dục và những giá trị đạo học thông qua hệ thống câu hỏi tương tác bằng mã QR. Nội dung được thiết kế phù hợp với từng nhóm độ tuổi, giúp người tham gia, nhất là các em nhỏ, tiếp cận lịch sử một cách chủ động, tự nhiên và sinh động.
     Tại trạm “Lập chí Hiền tài”, du khách được khơi dậy ý thức học tập và rèn luyện của mỗi cá nhân. Tại đây, mỗi người viết xuống những ước nguyện, mục tiêu học tập và khát vọng của bản thân để gửi gắm tại “Cây cội nguồn”. Khép lại hành trình là trạm “Tiếp nối di sản”, nơi du khách cùng tham gia hoàn thiện bức tranh ghép mang dấu ấn 950 năm Quốc Tử Giám. Sau khi hoàn thành ba thử thách, người tham gia được xác nhận từng chặng khám phá bằng các dấu đóng trên Passport. Cách tổ chức này không chỉ tạo sự hào hứng mà còn khuyến khích mỗi người chủ động tìm hiểu, suy ngẫm và ghi nhớ những thông điệp văn hóa, giáo dục được gửi gắm qua từng hoạt động.

Du khách quốc tế được giới thiệu tham gia trải nghiệm "Hành trình Quốc học"
     Song hành với hành trình khám phá tri thức, “Gặp gỡ hiền tài” mở ra không gian trải nghiệm văn hóa, giúp công chúng tiếp cận gần hơn với đời sống học tập, khoa cử và truyền thống tôn vinh hiền tài của dân tộc. Điểm nhấn của chương trình là booth chụp hình “Vinh quy bái tổ”, lấy cảm hứng từ hình ảnh các vị tân khoa trở về quê hương sau khi đỗ đạt. Thông qua hoạt động hóa thân, du khách có cơ hội lưu giữ những khoảnh khắc đáng nhớ trong không gian tái hiện không khí vinh quy trang trọng, giàu bản sắc văn hóa khoa bảng Việt Nam.
     Ngoài ra, chương trình còn tái hiện nếp học Quốc Tử Giám xưa với hình ảnh lớp học truyền thống, thầy đồ, giám sinh cùng những hoạt động quen thuộc như đọc sách, mài mực, luyện chữ. Du khách không chỉ quan sát mà còn được trực tiếp tương tác, trải nghiệm một số hoạt động gắn với nếp học của người xưa.
     Có mặt tham gia trải nghiệm chương trình, bạn Nguyễn Anh Đức - Sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân bày tỏ: Những hình ảnh thầy đồ dạy học, giám sinh miệt mài đèn sách hay hoạt động luyện chữ giúp công chúng hình dung rõ hơn về đời sống giáo dục truyền thống, tinh thần hiếu học, sự chuyên cần và ý chí rèn luyện của các thế hệ sĩ tử. Đối với học sinh, sinh viên, đây còn là cơ hội khám phá lịch sử giáo dục dân tộc bằng những trải nghiệm trực quan, từ đó thêm trân trọng truyền thống tôn sư trọng đạo và tinh thần trọng dụng hiền tài.
     Bồi đắp khát vọng học tập
     Điểm chung của “Hành trình Quốc học - Dấu ấn tri thức” và “Gặp gỡ hiền tài” là lấy sự tham gia trực tiếp của công chúng làm trung tâm. Sự kết hợp giữa giá trị lịch sử, chiều sâu văn hóa và hình thức trải nghiệm phù hợp với đời sống đương đại đã tạo nên một hành trình đa chiều, kết nối tri thức, cảm xúc và sự tương tác. Qua đó, những câu chuyện về nền Quốc học Việt Nam không chỉ được truyền tải qua tư liệu, hình ảnh mà còn trở thành những cảm nhận chân thực, những ký ức đáng nhớ và nguồn cảm hứng tiếp nối trong mỗi người tham gia.

Trưng bày chuyên đề “Quốc Tử Giám Thăng Long (1076-2026)
với truyền thống hiếu học Sơn Tây” tại Văn miếu Sơn Tây, diễn ra vào ngày 7-11
     Không chỉ tổ chức các hoạt động trải nghiệm tại di tích, chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám còn hướng tới việc kết nối, lan tỏa những giá trị của nền Quốc học Việt Nam tại các địa phương. Một trong những hoạt động tiêu biểu là trưng bày chuyên đề “Quốc Tử Giám Thăng Long (1076-2026) với truyền thống hiếu học Sơn Tây” tại Văn miếu Sơn Tây, diễn ra vào ngày 7-11.
     Trưng bày giới thiệu lịch sử và vị trí của Quốc Tử Giám Thăng Long trong nền giáo dục khoa cử Việt Nam thời trung đại. Là trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam, trong hơn 700 năm tồn tại, Quốc Tử Giám đã quy tụ đội ngũ danh sư có tâm, có tài như Tư nghiệp Chu Văn An, Tế tửu Nguyễn Trực, Tế tửu Phùng Khắc Khoan, Tư nghiệp Nguyễn Bá Lân... Những nhà giáo mẫu mực đã bồi dưỡng nên hàng nghìn bậc đại khoa, hiền tài cho đất nước.
Trưng bày góp phần lan toả truyền thống hiếu học xứ Đoài
     Từ câu chuyện về Quốc Tử Giám Thăng Long, trưng bày mở rộng giới thiệu truyền thống khoa bảng của Sơn Tây - vùng đất thuộc xứ Đoài. Theo phạm vi địa danh Sơn Tây được xác định trên bản đồ năm 1909 và năm 1940, vùng đất này có 70 người đỗ đại khoa, trong đó 40 người đỗ Tiến sĩ được khắc tên trên bia tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
     Theo Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Nguyễn Văn Tú, thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh và câu chuyện về các nhà khoa bảng, trưng bày mang đến cho công chúng cái nhìn toàn diện về mối liên hệ giữa trường Quốc học ở Thăng Long với giáo dục địa phương. Từ đó, những giá trị của truyền thống hiếu học không chỉ được nhìn nhận trong phạm vi một di tích hay một giai đoạn lịch sử mà còn được đặt trong dòng chảy liên tục của đời sống văn hóa, giáo dục dân tộc.
Người dân phường Sơn Tây đến xem triển lãm 950 năm Quốc Tử Giám
     Trong khi đó, Chủ tịch UBND phường Sơn Tây Nguyễn Thị Thu Hương cho biết, hoạt động này không chỉ lan tỏa truyền thống hiếu học, tri ân hiền tài của đất nước mà còn góp phần bồi đắp tinh thần tôn sư trọng đạo và trách nhiệm kế thừa di sản đối với thế hệ trẻ tại địa phương.
     Có thể thấy, các hoạt động kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám cho thấy nỗ lực đổi mới cách thức giới thiệu và phát huy giá trị di sản. Từ những trải nghiệm tương tác dành cho học sinh, sinh viên tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám đến trưng bày chuyên đề tại Văn miếu Sơn Tây, các câu chuyện về lịch sử giáo dục, những bậc hiền tài và truyền thống khoa bảng được chuyển tải bằng nhiều hình thức gần gũi. Quan trọng hơn, việc lan tỏa truyền thống hiếu học không chỉ dừng lại ở việc giúp thế hệ trẻ hiểu về quá khứ mà còn hướng tới khơi dậy ý thức học tập, rèn luyện, tinh thần tôn sư trọng đạo và trách nhiệm kế thừa di sản.
Nguồn tin: Hoàng Quyên