Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động nhanh, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội. Cùng với đó, biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, suy giảm tài nguyên và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng trở nên cấp thiết. Những chuyển động này đặt ra yêu cầu đổi mới không chỉ đối với nền kinh tế mà cả lĩnh vực giáo dục, trong đó có hoạt động khuyến học.

Hoạt động khuyến học tại điểm sinh hoạt Cộng đồng của Khu dân cư Khuyến học, khuyến tài từ lâu đã giữ vai trò quan trọng trong xây dựng xã hội học tập, tạo cơ hội để mọi người được học tập thường xuyên, học tập suốt đời, học không bao giờ cùng. Tuy nhiên, trước những yêu cầu mới của giai đoạn 2025-2030 và tầm nhìn đến năm 2045, hoạt động khuyến học cũng cần được đổi mới theo hướng hiện đại, tiết kiệm nguồn lực, ứng dụng công nghệ và gắn với mục tiêu phát triển bền vững. Trong đó, “xanh hóa” hoạt động khuyến học cần được xem là một hướng đi phù hợp và tất yếu.
Xanh hóa khuyến học không chỉ đơn giản là hạn chế sử dụng giấy, tiết kiệm điện hay tổ chức các hoạt động trồng cây, bảo vệ môi trường. Về bản chất, đó là quá trình đưa tư duy xanh, công nghệ số và các nguyên tắc phát triển bền vững vào hoạt động khuyến học. Việc sử dụng tài liệu điện tử thay cho tài liệu in, tổ chức hội nghị, tập huấn và các lớp học trực tuyến, xây dựng thư viện số, khai thác nguồn học liệu mở… vừa góp phần giảm sử dụng tài nguyên, vừa tiết kiệm thời gian, chi phí và mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức.
Đặc biệt, công nghệ số đang mở ra những cơ hội lớn để hoạt động khuyến học vượt qua giới hạn về không gian và thời gian. Một bài giảng trực tuyến, một thư viện điện tử hay một khóa học từ xa có thể đến với người học ở nhiều địa phương, kể cả những vùng còn khó khăn về điều kiện giáo dục. Điều này phù hợp với mục tiêu xây dựng xã hội học tập, đồng thời tạo điều kiện để người dân chủ động học tập suốt đời.

Hội Khuyến học xã Vân Đình triển khai hoạt động "Xanh hóa Khuyến học"
Tuy nhiên, xanh hóa khuyến học bằng công nghệ cũng phải gắn với yêu cầu thu hẹp khoảng cách số. Không phải học sinh, người lao động hay gia đình nào cũng có thiết bị và điều kiện tiếp cận internet như nhau. Vì vậy, các tổ chức khuyến học cần quan tâm hỗ trợ thiết bị học tập, kỹ năng số và điều kiện tiếp cận học liệu cho những đối tượng còn khó khăn. Một chiếc máy tính, một thiết bị học tập hay một điểm truy cập internet được trao đúng lúc cũng có thể trở thành một món quà khuyến học đầy ý nghĩa trong thời đại số.
Xanh hóa hoạt động khuyến học còn có ý nghĩa sâu sắc trong việc hình thành thế hệ công dân tương lai. Những học sinh, sinh viên đang học tập trong giai đoạn 2025-2030 sẽ là lực lượng quan trọng tham gia xây dựng đất nước trong những thập niên tới. Nếu được giáo dục từ sớm về tiết kiệm tài nguyên, sử dụng năng lượng hiệu quả, bảo vệ môi trường, tiêu dùng có trách nhiệm và ứng xử văn minh trên không gian mạng, các em sẽ hình thành những thói quen tốt và ý thức trách nhiệm với cộng đồng.
Do đó, các chương trình khuyến học không nên chỉ dừng lại ở việc trao học bổng, sách vở hay hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, mà cần lồng ghép các nội dung về bảo vệ môi trường, chuyển đổi số và phát triển bền vững. Có thể từng bước xây dựng các mô hình như “Gia đình học tập xanh”, “Dòng họ học tập xanh”, “Cộng đồng học tập xanh”, gắn phong trào học tập với những hành động cụ thể bảo vệ môi trường.
Để thực hiện hiệu quả, cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Hội Khuyến học các cấp cần tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý, tuyên truyền, vận động và kết nối nguồn lực; nhà trường đưa giáo dục môi trường và kỹ năng số vào hoạt động phù hợp; gia đình hình thành thói quen học tập và sinh hoạt thân thiện với môi trường. Các doanh nghiệp, tổ chức xã hội có thể đồng hành thông qua việc hỗ trợ thiết bị học tập số, học bổng, học liệu điện tử và các sáng kiến giáo dục xanh.
Trong quá trình đó, điều quan trọng nhất là phải tránh biến “xanh hóa” thành một khẩu hiệu hình thức. Mỗi hoạt động cần hướng tới những kết quả cụ thể: giảm chi phí, giảm sử dụng tài nguyên, mở rộng cơ hội học tập, nâng cao năng lực số và hình thành ý thức bảo vệ môi trường. Khi đó, xanh hóa mới thực sự trở thành một phương thức đổi mới hoạt động khuyến học.
Giai đoạn 2025-2030 và tầm nhìn đến năm 2045 đòi hỏi Việt Nam phát triển dựa nhiều hơn vào tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong hành trình đó, khuyến học phải đi cùng với những yêu cầu mới của thời đại. Xanh hóa hoạt động khuyến học chính là xanh hóa cách chúng ta đầu tư cho con người: không chỉ trao cơ hội học tập mà còn trao năng lực thích ứng, tư duy xanh, kỹ năng số và trách nhiệm đối với cộng đồng.
Một nền giáo dục bền vững không chỉ tạo ra những con người có tri thức mà còn tạo ra những công dân biết trân trọng thiên nhiên, sử dụng hiệu quả nguồn lực và sẵn sàng học tập suốt đời. Đó chính là nền tảng để xây dựng một xã hội học tập hiện đại, một nền kinh tế xanh và một Việt Nam phát triển bền vững, hướng tới những mục tiêu lớn vào năm 2045.
Nguồn tin: Đình Thuỷ - Xã Vân Đình
Chú ý: Việc đăng lại bài viết trên ở website hoặc các phương tiện truyền thông khác mà không ghi rõ nguồn http://nukeviet.vn là vi phạm bản quyền