Nhiều trường học tại Hà Nội xác định văn hóa đọc sách là nội dung quan trọng trong công tác giáo dục toàn diện. Việc hình thành cho học sinh thói quen đọc sách không chỉ giúp các em tích lũy tri thức mà còn bồi đắp vốn sống, khả năng tư duy và năng lực làm chủ tương lai.
Các góc thư viện mở tại Trường THCS Cầu Giấy
Nơi học sinh thoải mái đọc những cuốn sách yêu thích
Xây dựng không gian đọc thân thiện
Nhà trường giữ vai trò then chốt trong việc nuôi dưỡng và lan tỏa tình yêu đọc sách cho học sinh. Không chỉ dừng lại ở việc xây dựng thư viện, nhiều trường còn chú trọng tạo ra môi trường đọc cởi mở, thuận tiện để học sinh có thể tiếp cận sách thường xuyên, từ đó hình thành thói quen đọc bền vững.
Tại Trường THCS Cầu Giấy, thư viện và văn hóa đọc được xem là một phần quan trọng trong mục tiêu giáo dục toàn diện. Theo cô Lê Thị Loan, nhân viên thư viện Nhà trường, thư viện hiện có hơn 20.000 đầu sách với nhiều thể loại phong phú như truyện tranh, sách thiếu nhi, sách khoa học, lịch sử, kỹ năng sống, sách ngoại văn… Sự đa dạng về nội dung giúp học sinh có thêm nhiều lựa chọn phù hợp với lứa tuổi và sở thích. Điểm đáng chú ý là Nhà trường không giới hạn việc đọc sách trong phạm vi thư viện truyền thống. Nhiều khu vực đọc sách được thiết kế theo mô hình “thư viện mở”, học sinh có thể sử dụng bất cứ lúc nào, kể cả khi thư viện chính đóng cửa. Những góc đọc được bố trí tại tầng 1 và nhiều vị trí thuận tiện trong trường giúp học sinh dễ dàng tiếp cận sách trong các giờ nghỉ giữa tiết hay thời gian tự học. Song song với đầu tư cơ sở vật chất, Nhà trường còn thường xuyên tổ chức các hoạt động khuyến đọc như ngày hội đọc sách, giới thiệu sách mới, thi kể chuyện theo sách, vẽ tranh minh họa nhân vật văn học hay giao lưu với tác giả. Qua những hoạt động này, việc đọc sách trở nên gần gũi, hấp dẫn hơn với học sinh thay vì mang tính bắt buộc.
Tương tự, Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam cũng chú trọng xây dựng môi trường đọc đa dạng để khơi dậy hứng thú đọc sách cho học sinh. Nhiều năm qua, nhà trường đã xây dựng các không gian đọc mở với đầy đủ tiện nghi nhằm tạo điều kiện để học sinh có thể đọc sách mọi lúc, mọi nơi. Ngoài thư viện chính, trường tận dụng nhiều khoảng không gian trong khuôn viên để hình thành các thư viện mở như không gian xanh trước nhà A, cà phê sách hay đại lộ tri thức. Những không gian sáng tạo, cởi mở này giúp xóa bỏ cảm giác gò bó, áp lực, từ đó khuyến khích học sinh chủ động tiếp cận sách nhiều hơn.
Trong khi đó, Trường Tiểu học - THCS - THPT Ngôi Sao Hoàng Mai lại lựa chọn hướng tiếp cận gắn văn hóa đọc với phát triển văn hóa nhà trường - “sức mạnh mềm” cho học sinh. Nhà trường phối hợp với các chuyên gia để hướng dẫn học sinh kỹ thuật đọc và đọc hiểu bài bản. Mỗi lớp học đều được bố trí thư viện nhỏ riêng nhằm tạo điều kiện cho học sinh trao đổi, chia sẻ sách với nhau. Đặc biệt, học sinh được rèn luyện kỹ năng viết từ cấp tiểu học và viết bằng tiếng Anh ở bậc trung học nhằm phát triển tư duy, khả năng diễn đạt ý tưởng cá nhân, tránh tình trạng học thuộc lòng hay phụ thuộc vào văn mẫu.
Đa dạng giải pháp lan tỏa văn hóa đọc
Để học sinh yêu sách và chủ động đọc sách hơn, nhiều trường học đã triển khai các giải pháp phong phú, linh hoạt.
Tại Trường THCS Cầu Giấy, “Câu lạc bộ đọc sách tự chọn” dành cho học sinh khối 6 và 7 được duy trì với thời lượng 2 tiết mỗi tuần. Trong các buổi sinh hoạt, học sinh được hướng dẫn đọc và tìm hiểu sách theo chủ đề cụ thể, thậm chí có những tiết được tổ chức hoàn toàn bằng tiếng Anh để phát triển kỹ năng đọc hiểu ngoại ngữ. Giáo viên các bộ môn cũng tham gia định hướng đọc cho học sinh bằng cách giới thiệu danh mục tác phẩm phù hợp với từng chủ đề học tập. Để kiểm soát và nâng cao hiệu quả đọc sách, nhiều giáo viên yêu cầu học sinh viết phiếu cảm nhận hoặc bài review sách như một hình thức đánh giá.

Học sinh Trường Tiểu học - THCS - THPT Ngôi sao Hoàng Mai
hứng thú trong Ngày hội đổi sách
Công tác quản lý thư viện tại nhiều trường cũng được đổi mới theo hướng hiện đại, thuận tiện. Học sinh có thể mượn sách thông qua mã số cá nhân mà không cần sử dụng thẻ thư viện. Sau khi đọc, các em được hướng dẫn tự sắp xếp sách ngăn nắp, qua đó nâng cao ý thức giữ gìn tài sản chung. Bên cạnh đó, thư viện thường xuyên khảo sát nhu cầu của giáo viên và học sinh để bổ sung các đầu sách cho phù hợp, chất lượng vào danh mục mua sắm hằng năm. Việc lựa chọn sách sát với nhu cầu thực tế đã giúp cho thư viện trở nên hấp dẫn hơn đối với các em học sinh trong Nhà trường.
Theo các chuyên gia giáo dục, Nhà trường đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành thói quen đọc bởi học sinh dành phần lớn thời gian tại trường. Muốn học sinh yêu sách, nhân viên thư viện không chỉ là người quản lý sách mà cần có chuyên môn, sự tâm huyết và khả năng truyền cảm hứng đọc cho học sinh. Một số ý kiến đề xuất lồng ghép hoạt động đọc sách vào các tiết trải nghiệm hoặc hướng nghiệp trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 nhằm tạo sự xuyên suốt trong việc phát triển văn hóa đọc.
Tại Trường Tiểu học - Trung học cơ sở - Trung học phổ thông Ngôi Sao Hoàng Mai, dự án văn hóa đọc ở cấp tiểu học đã tạo hiệu ứng tích cực khi 100% lớp học đều có thư viện mini kết hợp kho sách điện tử. Theo thống kê của Nhà trường, trung bình mỗi học sinh đọc khoảng 11 cuốn sách mỗi năm. Không chỉ đọc sách, các em còn tham gia nhiều hoạt động sáng tạo như thiết kế bìa sách, thực hiện dự án cá nhân hay trình bày cảm nhận sau khi đọc. Đáng chú ý, trường đã có 48 học sinh đạt danh hiệu “Vua đọc sách” trong cuộc thi “Ham đọc sách” toàn quốc năm 2026. Đây được xem là kết quả rõ nét cho những nỗ lực trong việc xây dựng văn hóa đọc trong Nhà trường.
Khi mạng xã hội và các nền tảng nội dung số phát triển mạnh mẽ, việc duy trì và phát triển văn hóa đọc trong học đường càng trở nên cần thiết. Văn hóa đọc không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mà còn giúp học sinh hình thành nhân cách, bồi dưỡng lòng nhân ái và ý thức trách nhiệm với cộng đồng.
Nguồn tin: Nam Du
Chú ý: Việc đăng lại bài viết trên ở website hoặc các phương tiện truyền thông khác mà không ghi rõ nguồn http://nukeviet.vn là vi phạm bản quyền